Afval scheiden en wegbrengen in Nederland: milieustraat, containers en statiegeld

De kleuren en het aantal containers verschillen per gemeente – er is geen landelijk kleurensysteem. Veel voorkomende indeling:

| Afvalstroom | Wat hoort erin | Voorbeeld van kleur/markering | |---|---|---| | Gft (groente-, fruit- en tuinafval) | etensresten, schillen, tuinafval | groene sticker (Rotterdam) | | Papier en karton | kranten, dozen, verpakkingskarton | blauwe sticker (Rotterdam) | | Pmd | plastic verpakkingen, metalen verpakkingen, drinkpakken | oranje deel van de duocontainer (Tilburg) | | Restafval | wat niet te scheiden is | grijze sticker (Rotterdam) | | Glas | lege flessen en potten | glasbak in de wijk | | Textiel | kleding, schoenen, huishoudtextiel | textielcontainer |

Rotterdam geeft nieuwe huiscontainers die allemaal grijs zijn en onderscheidt de afvalsoort met een gekleurde sticker. Pmd wordt niet overal apart ingezameld: sommige gemeenten laten het apart aanbieden (bronscheiding), andere halen het er later machinaal uit het restafval (nascheiding). Kijk daarom altijd in de afvalwijzer of app van je eigen gemeente.

Glas: in de glasbak horen alleen flessen en potten van drank, eten, cosmetica of medicijnen. Zijn er aparte bakken voor wit, groen en bruin glas, gebruik die dan; rood en blauw glas gaan bij het groene glas. Drinkglazen, ovenschalen, kristal, spiegels en vensterglas horen niet in de glasbak.

Je gemeente moet klein chemisch afval inzamelen en je kunt grof afval zelf naar de milieustraat van je gemeente brengen (ook: afvalbrengstation, milieupark, recyclepunt). Daar lever je gescheiden in wat niet in de container past, bijvoorbeeld:

• grofvuil zoals banken, kasten en stoelen
• elektrische apparaten (groot en klein)
• klein chemisch afval: verf, lak, beits, motorolie, spuitbussen, batterijen, lampen
• hout, metaal, puin, gips, dakpannen en ander bouw- en sloopafval
• in Amsterdam bijvoorbeeld ook asbest (goed verpakt), autobanden, kerstbomen en herbruikbare spullen voor de kringloop

Regels verschillen per gemeente. Twee voorbeelden:

• Amsterdam: grof afval, elektrische apparaten, kca en kringloopspullen breng je als bewoner gratis naar een Recyclepunt. Neem een paspoort, identiteitskaart of rijbewijs mee plus een document waaruit blijkt dat je in Amsterdam woont. Asbest moet in een dubbele laag plastic of folie.
• Rotterdam: de milieuparken zijn alleen voor inwoners van Rotterdam; neem een identiteitsbewijs en een document met je adres mee. Afval, grofvuil en bruikbare tweedehandsspullen inleveren is er gratis; bedrijfsafval is niet toegestaan.

Of er een maximum hoeveelheid of een tarief per soort afval geldt, bepaalt je gemeente zelf. Rotterdam neemt geen bedrijfsafval aan; Amsterdam heeft aparte recyclepunten voor bedrijven.

Grofvuil – groot huishoudelijk afval dat niet in een vuilniszak past. Je maakt een afspraak met de gemeente om het te laten ophalen, of brengt het zelf naar de milieustraat.

Elektrische apparaten – koop je een nieuw, vergelijkbaar apparaat, dan neemt de winkel het oude gratis terug (oud-voor-nieuw), ook bij online aankopen. Kleine apparaten tot 25 cm lang, breed of dik kun je volgens Milieu Centraal inleveren bij elektronicawinkels groter dan 400 m². Daarnaast staan Wecycle-inleverbakken in supermarkten, bouwmarkten, elektronicawinkels, tuincentra en op milieustraten. Oude koelkasten, vriezers en wasdrogers moeten gerecycled worden vanwege mogelijke koudemiddelen.

Batterijen – nooit bij het restafval. Lever ze in bij winkels en supermarkten die batterijen verkopen, bij de milieustraat of de chemokar. Industriële batterijen alleen bij het gemeentelijk depot.

Verf, chemicaliën en altolie – dit is klein chemisch afval (kca): o.a. verf, lak, beits, motorolie, afgewerkte olie, oliefilters, bestrijdingsmiddelen, ontstopper, kwikthermometers. Inleveren bij de milieustraat of de chemokar van je gemeente.

Medicijnen en injectienaalden – volgens de Rijksoverheid breng je ongebruikte medicijnen naar de apotheek of een inleverpunt voor klein chemisch afval; volgens Milieu Centraal kunnen ook injectienaalden naar de apotheek. Nooit door de wc of gootsteen spoelen: medicijnresten zijn moeilijk uit het water te zuiveren.

Bouw- en sloopafval – hout, steen, beton, dakpannen, metaal: naar de milieustraat, waar je het gescheiden achterlaat, of huur voor grote hoeveelheden een container.

Asbest – volgens de Rijksoverheid mag je een asbestdak alleen zelf verwijderen onder voorwaarden: het dak is onbeschadigd, kleiner dan 35 m², zit niet op een bedrijfspand en er zijn geen asbesthoudende dakpannen. Er moet vooraf een sloopmelding bij de gemeente worden gedaan; het materiaal gaat goed verpakt naar de milieustraat. In de andere gevallen is een gecertificeerd bedrijf verplicht. Of en hoe jouw milieustraat asbest aanneemt, verschilt per gemeente.

Zonnepanelen – afgedankte panelen moeten apart ingezameld worden. Bij vervanging neemt de installateur de oude mee; een los paneel breng je zelf als elektronica-afval naar de milieustraat.

Thuisbatterijen – grote batterijsystemen horen niet in het restafval. Informeer vooraf bij je gemeente of de leverancier/installateur hoe je ze inlevert; de regels per milieustraat verschillen.

Kleding en textiel – in de textielcontainer (Milieu Centraal). Sinds 1 juli 2023 geldt een uitgebreide producentenverantwoordelijkheid: producenten zijn volgens de Rijksoverheid verantwoordelijk voor een passend innamesysteem en voor hergebruik en recycling van kleding en huishoudtextiel.

• Plastic flessen tot 1 liter: 15 cent statiegeld (sinds 1 juli 2021).
• Plastic flessen van 1 tot en met 3 liter: 25 cent.
• Blikjes: 15 cent (sinds 1 april 2023).
• Glazen bierflesjes: statiegeld is hier volgens Verpact niet wettelijk verplicht; het systeem wordt door de vullers zelf onderhouden.

Je levert statiegeldverpakkingen in bij supermarkten en andere inleverpunten; Meer informatie en tarieven staan bij Verpact. Inleverpunten voor kleine elektrische apparaten, lampen en batterijen vind je via Wecycle.

Volgens Rijkswaterstaat staan de belangrijkste afvalregels in de Wet milieubeheer; hoofdstuk 10 regelt het scheiden, inzamelen, vervoeren en opslaan van afvalstoffen. Op grond van deze wet moet je gemeente je huishoudelijk afval inzamelen; elk huishouden betaalt daarvoor via de gemeentelijke afvalstoffenheffing. Sinds 30 december 2025 vervangt het Circulair Materialenplan (CMP) het Landelijk afvalbeheerplan (LAP3) als landelijk beleidskader. Voor textiel, elektrische apparaten en verpakkingen gelden aparte regels voor producentenverantwoordelijkheid.